Η καθίζηση της Αφρικανικής Πλάκας κάτω από τη μικροπλάκα του Αιγαίου, δημιούργησε πολλά ηφαίστεια, διαμορφώνοντας ένα τόξο στο Νότιο Αιγαίο πάνω στο οποίο βρίσκεται και η Πάτμος. 
Η Πάτμος (Λάτμος κατά την αρχαιότητα) ήταν το αγαπημένο νησί της θεάς του φεγγαριού Σελήνης! 
Προϊστορικά κατοικήθηκε από τους Καριείς! 

 Αργότερα αποικήθηκε από τους Δωριείς και μετέπειτα από τους Ίωνες! Το όνομα Πάτμος πιστεύετε ότι προήλθε από το όνομα του βουνού στη Καριά της Μικράς Ασίας Λάτμος. Λέγεται μάλιστα ότι ο Ορέστης, κυνηγημένος από τις Ερινύες επειδή σκότωσε την μητέρα του την Κλυταιμνήστρα, περνώντας με τους Αργείους βρήκε καταφύγιο στην Πάτμο.

 Τα τείχη που υπάρχουν στην περιοχή Καστέλι χρονολογούνται από τον 6ο και 4ο π.χ. αιώνα και τα διάφορα ευρήματα, φανερώνουν την ύπαρξη ακρόπολης, στην οποία πιστεύετε ότι υπήρχαν ναοί των Θεών Απόλλωνα και Διόνυσου καθώς και ιππόδρομος! Σύμφωνα δε με τα ευρήματα, κυρίως σε τοίχους εκκλησιών, η κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Πάτμου ανθούσε κατά την αρχαιότητα. 
Πολιούχος θεά του νησιού θεωρείτο, η Πατμία  Αρτεμις, μορφή της Εφέσου και ο ναός της βρισκόταν στη Χώρα, στα ερείπια του οποίου χτίστηκε στην αρχή η μεγάλη βασιλική του αγίου Ιωάννη του Θεολόγου από τον ίδιο και μετέπειτα η Μονή από τον Όσιο Χριστόδουλο.